KANOLA DA REKOR YIL!
Türkiye’de biyodizel tesisleri; Mersin, Torbalı, Tuzla ve Adana’da halen faaliyet göstermeye devam ediyor. Bu yıl 950 bin dekar ekili kanola alanı tespit edildi. ÇKS kayıtları, Tarım ve Orman Bakanlığı verileri, ziraat odaları ve çiftçilerden edinilen bilgilere göre Türkiye genelinde yaklaşık 950 bin dekarlık kanola ekim alanı bulunuyor.
15 Ekim 2025 tarihinde ekilen kanolalar, 15 Haziran’dan itibaren biçilmeye başlanacak. Kuruma sürecinin ardından hasat tamamlanmış olacak. Bu yıl verimlerin oldukça yüksek olduğu ifade ediliyor. Türkiye’de daha önce en yüksek ekim alanı yaklaşık 500 bin dekar seviyelerindeyken, bu yıl bu rakamın çok üzerine çıkıldı. Yağışların uygun gitmesi ve çeşitlerin çoğalması da üretimi olumlu etkiledi.
Limegrain başta olmak üzere birkaç farklı kanola çeşidi üreticilerin dikkatini çekti. Özellikle bazı çeşitlerin 2,5 metre boya ulaşması verim açısından önemli bulundu. Bu artışın, Türkiye’nin bitkisel yağ açığının kapatılmasına da katkı sağlayacağı belirtiliyor.
Kanolada yağ oranı yüzde 38 ile 45 arasında değişiyor. Küspede kalan yağ oranı ise işleme teknolojileri sayesinde oldukça düşük seviyelere indiriliyor. Özellikle ekstraksiyon tesislerinde yağın büyük bölümü alınabiliyor. Kanola küspesi de yem sektöründe yoğun ilgi görüyor. Protein oranının yüzde 18-24 civarında olması nedeniyle büyükbaş ve küçükbaş hayvan yemlerinde tercih ediliyor.
Kanola yağı; rafine edilerek sofralarda kullanılmasının yanı sıra biyodizel üretiminde, margarin ve mayonez gibi çeşitli gıda ürünlerinde de değerlendiriliyor.
Çiftçiler ise şimdi 15 Haziran sonrası başlayacak hasatta oluşacak fiyatları bekliyor. Tekirdağ ve Trakya’da faaliyet gösteren başlıca alıcı firmalar arasında Reka, Antalya Yağ Sanayi, Bunge, Beşerler Yağ Sanayi, Soyyiğit Fabrikası ve Vize’de bulunan Soylu Tarım Bitkisel Yağ Tesisi yer alıyor. Bu fabrikalar hem ithal ürün hem de iç piyasadan alım yaparak faaliyetlerini sürdürüyor.
Tekirdağ’da ise yaklaşık 240-250 bin dekarlık kanola ekimi olduğu tahmin ediliyor. Bölgede kanola üretiminin yaygınlaşmasında Önder Çiftçi Danışmanlık Derneği’nin öncü rol üstlendiği ifade ediliyor.
Geçmiş yıllarda (1970)Tekirdağ Çorlu da Basri Ersin’e ait Ağır Meşe Çiftliğinde ve Çorlu Yeniçiftlik Arası TEGESAN arazilerinde rapisa ekimi yapılmıştı.
Kanola üretiminin geçmişine bakıldığında, yıllar önce Trakya Yağ Sanayi’nin kurulmasıyla birlikte alım garantili üretim modeli uygulanmıştı. Aytepe’de kurulması planlanan tesislerle birlikte üreticilere kanola ektirilmiş, ilk yıllarda yüksek verim alınmıştı. Ancak işleme aşamasında küspede kalan yağ oranının yüksek çıkması nedeniyle çeşitli teknik çalışmalar yapılmıştı.
Kimya mühendisi Üzeyir Bey’in öncülüğünde gerçekleştirilen çalışmalar sonucunda, tanelerin özel sistemlerle ezilip pullandırılması ve ardından ekstraksiyon işlemlerinin geliştirilmesiyle küspedeki yağ oranı yüzde 0,5 seviyelerine kadar düşürüldü. Bu başarıdan sonra tohum firmaları, geliştirilmiş kanola çeşitlerini üreticilerle buluşturdu.
Bazı yıllarda kuraklık ve yetersiz yağış nedeniyle verim düşse de, son yıllarda kanola; ayçiçeği ve buğday münavebesinin önemli ürünlerinden biri haline geldi.
Üreticiler, bu yıl verimlerin yüksek olmasının yanında fabrikaların da dünya yağ piyasalarına uygun fiyat politikası uygulamasını bekliyor. Çiftçinin en büyük beklentisi ise emeğinin karşılığını alabilmek.
Bu konuda Tekirdağ Tarım Orman İl Müdürü Mehmet Aksoy ve ekibini de tarımsal üretim artışında gösterdiği başarılı hizmet ve çalışmalar için ayrıca tebrik etmek isteriz.